| Londyn (ang. London) –
miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii,
stolica tego państwa, a także stolica Anglii. Położony
nad Tamizą, jest drugim największym miastem Europy (po
Moskwie, przed Paryżem), jest także jednym z większych
miast świata zarówno w skali samego miasta jak i
aglomeracji. Liczba mieszkańców Londynu (w granicach
tzw. Greater London) wynosi ok. 8,2 mln (2006) na
obszarze 1 607 km²; cała zaś aglomeracja londyńska,
łącznie ze wszystkimi przyległymi miastami (od Tonbridge
na południowym wschodzie po Windsor na północnym
zachodzie) liczy ok. 20 mln mieszkańców (obszar tzw.
megalopolis). Około 20% mieszkańców pochodzi z Azji,
Afryki i Karaibów. Współczesny Londyn jest największym
centrum finansowym świata (od 2006 przed Nowym Jorkiem).
Tutaj dokonuje się 30% światowego obrotu walutami i 40%
światowego obrotu Euroobligacji. W Londynie usytuowanych
jest kilkaset banków, największa giełda w Europie
(trzecia na świecie), liczne towarzystwa ubezpieczeniowe
i inwestycyjne. Londyn jest także ogromnym ośrodkiem
medialnym. Miasto pełne zabytków i muzeów przyciąga
rocznie ok. 30 mln turystów.

źródło: http://traveldk.com/dkimages/0-london_master.jpg
Pod pojęciem Londyn (ang. London) kryć się może kilka
definicji. Londyn to region administracyjny zwany
również Wielkim Londynem (ang. Greater London)
zarządzany przez autonomiczne władze zwane Greater
London Authority (GLA). Aglomeracja Londyńska obejmuje
obszar zbliżony do Wielkiego Londynu i o trochę większej
populacji. Rdzeniem Londynu jest mała, historyczna
dzielnica City of London zwana też The City lub Milą
kwadratową (ang. Square Mile). Dzielnica City of London
ma status City, jak również jest hrabstwem
ceremonialnym. Obecny obszar Wielkiego Londynu obejmuje
historyczne hrabstwa Middlesex, Kent, Surrey, Essex i
Hertfordshire.
Obszar metropolitarny Londynu (ang. the metropolis)
najbardziej dynamiczny wzrost osiągnął w Erze
wiktoriańskiej oraz latach międzywojennych. Rozwój
został zatrzymany w latach 40. XX wieku, z powodu II
wojny światowej oraz uchwalenia pasów zieleni wokół
miast. Obszar działania Policji Metropolitarnej (ang.
The Metropolitan Police District), obszar działania
władz lokalnych Wielkiego Londynu oraz obszar Transportu
londyńskiego (ang. London Transport Area) zmieniały się
często, ale zazwyczaj odpowiadały granicom Wielkiego
Londynu.
Podział
administracyjny
Administracyjnie Wielki Londyn (Greater London) jest
podzielony na 32 dzielnice (Boroughs) oraz autonomiczne
City: z tego 12 oraz City of London tworzą Inner London
(Wewnętrzny albo Centralny Londyn), a pozostałe – Outer
London. Najważniejsze (również ze względów
historycznych) dzielnice to City of London i City of
Westminster położone na północnym brzegu Tamizy, oraz
Southwark i Lambeth na południowym brzegu. 40% Wielkiego
Londynu jest pokryte Londyńskim Obszarem Pocztowym (ang.
London postal area). Kod Londyńskiego Obszaru
Telefonicznego (ang. London telephone area code)
obejmuje obszar zbliżony do Wielkiego Londynu,
aczkolwiek nie obejmuje niektórych dzielnic
zewnętrznych, a obejmuje gminy znajdujące się poza
granicami Wielkiego Londynu. W granicach Wielkiego
Londynu często dokonywany jest podział na Londyn
Wewnętrzny (ang. Inner London) oraz Londyn Zewnętrzny
(ang. Outer London). Można również dokonać podziału na
Londyn północny, południowy, zachodni oraz wschodni.

źródło: http://news.jasonhawkes.com/news/London.6.8.2007-464.jpg
Historia Londynu
Pierwszymi śladami działalności osadniczej na terenie
Londynu są odkryte pozostałości po rzymskim obozie
warownym datowanym na lata 70-80 n.e na wzgórzach
Cornhill i Ludgate Hill. Rzymianie oznaczyli centrum
Londinium kamieniem Londyńskim, który jest do tej pory
widoczny na Cannon Street. Niemniej prawdopodobne jest
że osady miejscowej ludności istniały tu jeszcze przed
przybyciem Rzymian na Wyspy Brytyjskie. Londyn głównie
dzięki rozwojowi handlu z krajami kontynentu
europejskiego (rzymska nazwa Londinium) był wówczas
jednym z najbogatszych miast Imperium. W roku 313
założono tu biskupstwo, a na początku VII wieku stolicę
królestwa Essexu. W XI wieku Londyn zaczął pełnić
funkcję faktycznej stolicy kraju. Przez kilka wieków
niewielki, liczący 133 ha, obszar rzymskiego Londinium
odpowiadał w zasadzie średniowiecznemu Londynowi.
Dopiero w XII wieku rozpoczął się dynamiczny rozwój
wykraczający poza mury miejskie, głównie wzdłuż dróg
komunikacyjnych w kierunku zachodnim. Stolica Anglii
została przeniesiona do Londynu z Winchesteru w XII i
XIII w. po zbudowaniu Pałacu Westminsterskiego i
uczynieniu tegoż pałacu siedzibą Dworu królewskiego, a
tym samym polityczną stolicą całego narodu angielskiego.
W roku 1666 wielki pożar strawił większą część miasta.
Wtedy to w ciągu kilku dni spłonęło ponad 13 tys. domów
i niemal 90 kościołów. Wydarzenie to pogłębiło szkody
zapoczątkowane w poprzednim roku przez epidemię dżumy, w
wyniku której śmierć poniosło aż 100 tys. mieszkańców. W
okresie odbudowy miasta starano się kontrolować rozwój
stolicy, m.in. poprzez wprowadzenie przepisów
budowlanych, zaniechanie budowy drewnianej itp.
Niektórym pożar przyniósł jednak korzyści, zwłaszcza sir
Christopherowi Wrenowi, któremu zlecono zadanie
odbudowania spalonej stolicy. Dzięki temu powstały takie
arcydzieła, jak Royal Naval Hospital w Greenwich i
katedra św. Pawła. W latach sześćdziesiątych XVIII wieku
zburzono średniowieczne mury obronne. Rozwojowi
przestrzennemu miasta towarzyszyła wzrastająca liczba
populacji, szczególnie dynamicznie w okresie rewolucji
przemysłowej w XIX wieku. W stuleciu tym zanotowano
siedmiokrotny wzrost liczby ludności. W roku 1851 Londyn
gościł Wystawę Przemysłu Wszystkich Narodów, będącą de
facto protoplastą dzisiejszego Expo. Kilka lat później w
mieście nastąpiło otwarcie pierwszej na świecie linii
kolei podziemnej, w ceremonii otwarcia uczestniczyła
sama królowa Wiktoria. W roku 1908 w Londynie odbyły się
Letnie Igrzyska Olimpijskie, jedne z pierwszych
nowożytnych igrzysk na świecie. W okresie II wojny
światowej miasto było bombardowane przez rakiety i
samoloty niemieckie, co spowodowało zniszczenie
dzielnicy portowej i częściowo City. Po zakończeniu
wojny rozpoczęto realizację planu przestrzennego rozwoju
stolicy, obejmującego m.in. wyeliminowanie slumsów,
konsolidację pasa zieleni otaczającego miasto (London's
Green Belt) oraz budowę, w promieniu kilkudziesięciu
kilometrów od jego centrum, kilku miast-ogrodów (w tym
Basildon, Harlow, Hemel, Hempstead, Crawley). Podjęto
także wysiłki zmierzającego do likwidacji londyńskiego
"smogu" (ponoć problem ten istniał już w XIV wieku, zaś
kulminację osiągnął w 1952, podczas „wielkiego smogu
londyńskiego”) oraz oczyszczenia wód Tamizy.

http://media-2.web.britannica.com/eb-media/05/10205-004-8B896295.jpg
Topografia
Wielki Londyn pokrywa obszar 1,579 km² (609 mil
kwadratowych), będąc tym samym jednym z największych
miast świata, ze względu na wielkość zajmowanego
obszaru. Główną cechą londyńskiej geografii jest
obecność rzeki Tamizy, która przecina miasto od
południowego zachodu do wschodu. Dolina Tamizy to tereny
wylewowe otoczone delikatnie pofałdowanymi wzgórzami (np.
Parliament Hill, Addington Hills, i Primrose Hill).
Wzgórza te nie stanowiły znaczącej przeszkody dla
rozwoju Londynu, od jego początków, jako portu
rzecznego, na północnym brzegu Tamizy, stąd też obszar
Londynu rozwijał się na bazie okręgu.
W przeszłości Tamiza była o wiele szerszą i płytszą
rzeką z rozległymi terenami bagiennymi; w czasie
przypływów brzegi Tamizy osiągały pięciokrotną szerokość
obecnych brzegów. Brzegi Tamizy były intensywnie
niwelowane i regulowane, stąd wiele londyńskich dopływów
Tamizy zasila ją pod ziemią. Tamiza jest rzeką
przypływową, a tym samym podatną na wylewanie z brzegów.
Niebezpieczeństwo powodzi wzrastało wraz z powolnym, ale
trwałym zwiększaniem się wysokości poziomu wody w czasie
przypływów poprzez powolne zalewanie wysp brytyjskich, w
wyniku topnienia lodowców. W roku 1974, po dziesięciu
latach prac zakończono budowę Tamy Londyńskiej w
Woolwich, której działalność zażegnała niebezpieczeństwo
powodzi. Tama Londyńska została zaprojektowana, aby
pracować do roku 2030, obecnie trwają prace projektowe
mające na celu rozbudowę tamy, łącznie ze zmianą jej
stylistyki.
Klimat
W Londynie panuje klimat umiarkowany z większymi opadami
atmosferycznymi w skali roku, niż w pozostałej części
Anglii. Z tego powodu Londyn jest jedną z najbardziej
wilgotnych stolic Europy. Najcieplejszym miesiącem jest
lipiec, ze średnimi temperaturami mierzonymi w Greenwich
pomiędzy +13,6 °C do +22,8 °C (56,5 °F do 73,0 °F).
Rekordowa temperatura +38,1 °C została zarejestrowana w
innej części Londynu 10 sierpnia 2003. Najzimniejszym
miesiącem jest styczeń, ze średnimi temperaturami
pomiędzy +2,4 °C a +7,9 °C (35,6 °F do 46,2 °F). Średni
roczny opad atmosferyczny wynosi 583,4 mm - najwyższe
opady występują w październiku, najniższe w lutym. Opady
śniegu są bardzo rzadkie - w wyniku ciepła wytwarzanego
w obszarach zurbanizowanych, temperatura zimą w Londynie
może być wyższa nawet o 5 °C od obszarów otaczających
aglomerację.
Żródło:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Londyn
|